Dit was op de reguliere manier nooit gelukt

resultaat.png

  • De kracht van resultaatvolgend budget

Het Sociaal Wijkteam Oud Oost in Leeuwarden is vorig jaar een experiment gestart met een ‘resultaatvolgend budget’ in hulp aan huishoudens. Het uitgangspunt is het huishouden in plaats van het domein jeugd, Wmo of participatie. Er wordt gewerkt vanuit een totaaloplossing en niet vanuit de regels.

Het experiment met het resultaatvolgend budget is onderdeel van de City Deal ‘De Inclusieve Stad’ waarin vijf steden samenwerken aan nieuwe aanpakken in het sociaal domein. Hierbij gaat het erom ervaringen op te doen met een andere manier van werken in hulpverlening. In plaats van vanuit de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet apart te kijken, wordt het financieren van een gezin centraal gesteld. Wat willen zij, welke oplossingen zien zij? Daardoor zijn er geen beperkingen aan verbonden, zoals wat kan er vanuit de Wmo. Er wordt integraal gekeken naar een totaaloplossing en wat daarvoor nodig is.

Vergoeding

De ervaring leidt tot professionele oplossingen die beter aansluiten bij de inwoners. Een vergoeding vanuit het resultaatvolgend budget kan voor een middel zijn, of voor ondersteuning. Drie voorbeelden:

Medische behandeling

Het gaat hier om een inwoonster met een uitkering door een medische aandoening. Met een nieuwe behandelmethode had ze het perspectief dat erna geen vervolgbehandeling meer nodig was, maar deze werd niet vergoed door de zorgverzekeraar en de vrouw kon het zelf niet betalen. Vanuit het resultaatvolgend budget is de behandeling vergoed. Deze was succesvol en daardoor kon ze een opleiding gaan volgen en uit de uitkering komen.

Auto

Een ander voorbeeld is van iemand met een uitkering die een baan in de zorg kon krijgen. De baan was buiten de regio met wisselende diensten en niet bereikbaar met het openbaar vervoer. De vrouw had geen auto en kon die ook niet betalen. Het resultaat met baan: sociale vooruitgang, geld en werk. Voor de gemeente lag het rendement op het besparen op de uitkering. Daarom is als oplossing vanuit het resultaatvolgend budget een auto aangeschaft. Er werd afgesproken dat als ze de baan zou behouden na zes maanden de openstaande betaling zou aflossen, als ze de baan voor die tijd verwijtbaar verloor moest ze het hele bedrag terugbetalen. Ze heeft inmiddels een vaste aanstelling.

Hulpverlening op sportschool

Jonge ondernemers met een sportschool kwamen daar in contact met jongeren met meervoudige problemen, die ‘hulpverleningsmoe’ waren. De ondernemers zijn zelf ervaringsdeskundigen en wilden de jongeren in de sportschool helpen uit de problemen te komen door ze met behulp van sporten discipline bij te brengen en ‘op te voeden’. Maar ze waren geen zorgaanbieder. Vanuit het experiment met het resultaatvolgend budget konden zij tóch betaald worden voor de geboden hulp tegen een scherp tarief. Het resultaat: tevredenheid bij alle betrokkenen en de sportschool is inmiddels gecontracteerd zorgaanbieder geworden.

Doorbraak en rendement

Met de methode van het resultaatvolgend budget worden problemen niet willekeurig opgelost. Het is onderbouwd met een maatwerkplan, waarbij soms een eerste stap of doorbraak nodig is zoals een auto of het feit dat de sportschool zorg mocht bieden. Die doorbraken kun je realiseren door dit te onderbouwen vanuit rechtmatigheid, rendement en betrokkenheid. Hierdoor kun je het aan de wethouder en de buurvrouw uitleggen. Uitgangspunt is of je met hetzelfde geld mensen beter kunnen helpen. Bij de inzet van het budget worden altijd de vragen gesteld:

  • Wat gebeurt er als we niets doen? Wat kost dat dan?
  • Wat gebeurt er met de huidige mogelijkheden in het sociaal domein? Wat kost dat?
  • Wat gebeurt er met het resultaatvolgend budget? Wat kost dat?

Vertrouwen

In de praktijk is geleerd wat kan met het budget en wat niet. Het wijkteam moet vertrouwen van de gemeente krijgen dat je iets mag doen wat afwijkt. En er de tijd voor krijgen. Ook moet een sociaal werker zelf durf tonen om het echt anders aan te pakken.

Organisatieoverstijgend

Het is de bedoeling om de werkwijze over meerdere gemeenten te verspreiden, via de City Deal en het Instituut voor Publieke Waarden. De methode is overal toepasbaar met lokale vragen.

Meer over de resultaten van de maatwerkaanpak van de City Deal is te vinden in de onderzoeksrapportage van het Verwey-Jonker Instituut.

Advertenties

Super Jumbo!

jumbo 1

  • Je maakt nog eens wat mee met Joris…

Joris houdt me bezig. Dag en nacht, en de uren daar tussenin, zit die rare jongen in mijn systeem. Hij kost me vele kopzorgen en tijd. Hij kost me tranen en gedoe. Hij kost me bakken energie. Maar hij geeft mij, en de wereld om hem heen, ook iets anders. Iets dat niet in tijd of geld of wat dan ook  is uit te drukken. De wereld zou er écht veel leuker uitzien met wat meer Jorissen.

Hij wordt morgen twintig. We vieren het hier al een paar dagen. Hij is een paar dagen thuis en dat buiten we uit. Een bierfeestje in de tuin, taart bij zijn tante en de komende dagen nog feest op zijn werkplekken en bij zijn tweede huis. Maar het mooiste cadeau is vandaag. Joris stommelde vanmorgen om zeven uur al naar beneden en ging zitten op de bank. Wachten.

De mensen die Joris al wat langer kennen weten dat hij een Jumbo-fan is. Al jaren. Zelfs toen het nog een C1000 was, was hij al trouwe klant. Toen nog zonder pinpas.

We wonen er, na onze verhuizing, gelukkig nog steeds in de buurt. Nog net iets dichterbij zelfs. Het is zijn ‘veilige plek’, hij vindt er aanspraak en aandacht. Het is zijn kleine beetje vrijheid vlakbij huis. Normaal is dat niet te koop bij een supermarkt maar bij deze Jumbo wel!

Hij kent heel veel namen van het personeel uit zijn hoofd en iedereen is altijd even vriendelijk tegen hem. Hij flirt met de kassières en kletst met de mannen. Hij struint er wat rond, haalt er af en toe (veel te veel) boodschappen, en hij heeft inmiddels wél een eigen pinpas.

Als hij thuis is en rust in zijn hoofd wil dan trekt hij zijn jas aan en gaat hij op weg naar de Jumbo. Bij die kassières kletsen, wat rondlopen of gewoon lekker zitten op het bankje. En het mag er allemaal. De Jumbo kijkt er niet eens meer van op. Altijd zijn ze allemaal weer even vriendelijk.

En dan is daar Sander.

Sander en Joris ontmoeten elkaar in een gangpad. Sander vult de vakken. Joris vult de stilte. Al lang voordat ik überhaupt wist wie Sander was had hij al een band met Joris. Sander helpt hem af en toe en Joris zoekt hem soms op. Ook ik klets nu af en toe met Sander en zeg hem dat ik zo blij met hem ben. We leren elkaar beetje bij beetje een beetje kennen en al langer speelt het idee dat Joris eens komt werken in de winkel. Sander wil hem daar bij helpen. Het blijft steeds bij een idee hangen, want deze moeder dealt even met wat andere ingewikkelde dingen. Verder dan erover praten komt het dan ook steeds maar niet.

Maar nu is Joris bijna jarig.

Ik liep door de Jumbo en trok de stoute schoenen aan en vroeg Sander of hij een biertje wilde komen drinken bij Joris. Op zijn feestje. Hoe gek is dat eigenlijk, bedenk ik me op het moment dat ik het vraag… zomaar… een ‘wildvreemde’ vragen of hij bier bij je thuis wil komen drinken. Wat moet die ‘wildvreemde’ daar eigenlijk van denken? Maar Sander vond het leuk! Hij kon helaas niet, maar hij had wel een ander idee! En we wisselden telefoonnummers uit. Midden in de Jumbo. Nog geen uur later kreeg ik al een appje en er gaat iets gebeuren.

En ik? Ik ben er stil van.  Ik blijf het zo bijzonder vinden; wat er iedere keer weer in ons leventje gebeurd. Wat een bijzondere mensen heb je toch op de wereld.  En we lijken ze steeds weer te vinden. Of zij ons?

En nu was het dan zo ver. Joris wacht op de bank op Sander. Sander belt aan. Joris grijnst van oor tot oor… De champagne en taart staan klaar en zo zit ‘Sander van de Jumbo’ ineens bij ons aan tafel.  Joris trekt na nog een flinke slok champagne en een dikke boer zijn jas aan en dat is het teken. Twee mannen van 20, en zó verschillend, lopen de straat uit. Richting de Jumbo.

jumbo 2Joris krijgt daar een shirt. Een echt Jumbo-shirt. En ook nog met zijn eigen naam er op. Het ontroert me bijna als ik het zie. Door zoiets kleins zie je dat er moeite is gedaan. Met liefde is hier over nagedacht en ik hou er van!

Joris vult de vakken met Sander, bakt er pizza’s, vult het fruit aan en als ik boodschappen kom doen mag ik bij mijn eigen zoon afrekenen. Hij glimt van trots. Ik ook. Wat kijkt hij blij. Hij misstaat er, ondanks dat hij er nooit écht zal passen, niet. Ik krijg zegeltjes, en munten en voetbalplaatjes en de bon. We glimmen samen.

De Jumbo heeft een magisch sfeertje vandaag…

Sander en Joris komen na afloop samen weer aanlopen. Joris glimt nog steeds. In zijn ene hand een pizza, in de andere hand een voetbal van Cambuur met alle handtekeningen van de spelers er op.

Wat zou de wereld er toch een stuk leuker uitzien met meer Jorissen, Sander’s en Jumbo’s…

  • Bedankt Sander De Boer en Jumbo Eksterstraat Leeuwarden en al die lieve medewerkers daar voor deze dag met een gouden randje.

De betekenis van vriendschap

betekenis vriendschap.png

  • Hij hielp een medeleerling die werd gepest, jaren later leert hij de betekenis

Op een dag, tijdens mijn eerste jaar op de middelbare school, zag ik een jongen van mijn klas naar huis lopen vanaf school. Het leek alsof hij al zijn schoolboeken bij zich droeg.

Ik dacht bij mezelf: ‘Waarom neemt hij al zijn boeken mee op een vrijdag? Hij moet wel een enorme nerd zijn.” Ik had een lekker vol weekend gepland (een paar feestjes en een voetbalwedstrijd met enkele vrienden) dus haalde ik mijn schouders op en liep verder. Tot ik een stel jongens zag die in zijn richting liepen. Ze stopten hem, gooiden zijn boeken uit zijn handen en ik zag hem struikelen, zodat hij naast de weg, in de modder belandde. Zijn bril vloog van zijn gezicht, en ik zag hem even verderop in de berm liggen.

Ik rende naar hem toe toen hij rond kroop om zijn bril te zoeken en ik zag dat hij tranen in zijn ogen had. Ik pakte zijn bril en zei: “Die jongens zijn schoften. Ze moeten echt opzouten.” Hij keek naar me en zei: “Dankjewel!”. Hij moest glimlachen, en liet zien hoe blij hij was dat ik hem hielp.

Ik hielp hem zijn boeken bij elkaar te rapen en vroeg hem waar hij woonde. Het bleek dat we bij elkaar in de buurt woonden, dus ik vroeg hem waarom ik hem nog nooit eerder had gezien? Hij vertelde me dat hij tot nu toe naar een andere school was gegaan.

Hij heette Kyle. We praatten wat, en ik droeg zijn boeken. Hij leek me echt een leuke vent. Ik vroeg of hij zaterdag met mij en mijn vrienden mee wilde voetballen. Dat vond hij leuk.

We hingen het hele weekend wat rond en hoe meer ik Kyle leerde kennen, hoe leuker ik hem vond. Mijn vrienden dachten daar ook zo over.

Op maandag kwam Kyle weer naar school met zijn grote stapel boeken. Ik hield hem tegen en zei: ”Wow maat, je zult flinke spieren krijgen als je elke dag die stapel boeken meesjouwt.”  Hij lachte en overhandigde mij de helft van de boeken.

In daarop volgende vier jaren werden Kyle en ik beste vrienden. Toen ons afstuderen naderde, begonnen we na te denken over naar welke universiteit we wilden gaan. Kyle wilde naar Groningen, en ik zou naar Utrecht gaan. Maar, wij wisten dat we altijd vrienden zouden blijven, dat de afstand nooit een probleem zou zijn. Hij zou dokter worden en ik econoom.

Samen gingen wij naar de afstudeerceremonie. Kyle zou een toespraak houden. Ik hoefde dat (gelukkig) niet te doen: opstaan en in het bijzijn van iedereen spreken. Hij was één van die jongens die zichzelf echt gevonden had tijdens de middelbare schooltijd. Hij zag er goed uit en droeg zijn bril met trots. Hij had veel meer dates dan ik en meisjes vonden hem leuk! Nou ja, ik was soms best jaloers.

Ik zag dat hij nerveus was over zijn toespraak, dus ik sloeg hem op de rug en zei: “Rustig aan maat, het wordt vast cool!” Hij keek me aan met diezelfde dankbare blik van die eerste keer en glimlachte. ‘Bedankt,’ zei hij. Toen het tijd was voor zijn speech schraapte hij zijn keel en begon.

“Een diploma-uitreiking is een goed moment om mensen die je door moeilijke jaren heen hebben geholpen te bedanken. Je ouders, je leraren, je broers en zussen, misschien een coach… maar vooral je vrienden. Ik wil jullie allemaal vertellen dat het beste cadeau dat je iemand kunt geven vriendschap is. Ik zal je een verhaal vertellen.”

Ik kon het nauwelijks geloven toen mijn vriend vervolgens het verhaal van onze ontmoeting vertelde. Hij was namelijk van plan geweest om dat weekend zelfmoord te plegen. Hij vertelde dat hij zijn kluisje had leeggehaald, zodat zijn moeder dit niet hoefde te doen, en hij vertelde dat hij al zijn spullen mee naar huis nam. Kevin keek mij recht in mijn ogen aan en glimlachte. “Gelukkig gaf jij om me. Mijn vriend heeft me gered.”

Er ging een zucht door de menigte toen deze jongen over het zwakste moment van zijn leven vertelde. Het was pas op dat moment dat ik het belang besefte van iets wat alledaags, maar helemaal niet vanzelfsprekend is. Dat je met een klein gebaar iemands leven kunt veranderen. En mooier maken.

Helende blues

oscar benton.png

  • Oscar Benton maakt comeback

Een fraai staaltje van kans- in plaats van probleem-denken. Een voorbeeld ook van de genezende kracht van het gebruik van talenten. Een voorbeeld van ‘geef nooit op’.

Zeven jaar nadat Oscar Benton zijn muziek carrière officieel beëindigde maakt ‘De Witte Blueskoning‘ zijn comeback! Op 12 januari verscheen een nieuw studio album met de toepasselijke titel ‘I Am Back’.

De eerste single, Bensonhurt Blues Revisited, een bewerking van Benton’s klassieker die dankzij de film Pour La Peau D’un Flic in 1981 uitgroeide tot een nummer één hit in diverse Europese landen, verscheen op vrijdag 10 november2017. Het album ‘I Am Back’ werd op 27 januari gepresenteerd in Patronaat Haarlem.

Oscar Benton maakte in de jaren zestig en zeventig furore als blues vocalist. Nadat hij in 1968 het prestigieuze Loosdrechts Jazz Concours won groeide Benton uit tot een ware blues legende. Zijn grote internationale doorbraak beleefde hij echter in 1981, toen de single Bensonhurt Blues te horen was in de Franse film Pour La Peau D’un Flic met Alain Delon. De single groeit in diverse Europese landen uit tot een hit. In de jaren daarna toerde Oscar onafgebroken door Europa tot hij in 2008 ten val komt en in coma raakt.

Het ongeval blijkt het einde van een glansrijke carrière. De val richt ernstig hersenletsel aan waardoor Benton opgenomen wordt in een verzorgingstehuis.

Begin februari 2016, de verjaardag van Oscar. Er wordt gepraat, gedronken, gegeten, er wordt muziek gemaakt. Oude bluessongs, evergreens. Gezellig. Opeens staat Oscar op en gaat voor het gezelschap ‘My Way’ zingen, de versie van Frank Sinatra. In een keer op vol volume en zonder fouten in de tekst. Zonder begeleiding, want dit is te moeilijk voor ons bluesjongens, haha. Iedereen is sprakeloos. Verbaasd dat Oscar dat nog altijd kan.

Dit moet je weten

Oscar Benton is sinds 1968 toen hij het Loosdrechts Jazz Concours won een begrip in Nederland, voor velen een blueslegende. Na zijn grote hit Bensonhurst Blues werd hij beroemd in Frankrijk, Italie en vele Oostbloklanden. Hij bracht totaal 8 albums uit en tientallen singles en toerde door Nederland en het buitenland. Totdat het noodlot toesloeg.

Oscar heeft ongeveer 8 jaar geleden een ongeluk gehad. Hij is lelijk gevallen, gewoon thuis van de trap af en heeft daarbij ernstig hersenletsel opgelopen. Sindsdien woont hij in een verzorgingshuis in IJmuiden want de val heeft veel schade aangericht. Zijn geheugen is daardoor beperkt, teksten van nummers die hij honderden keren heeft gezongen zijn weggevaagd, slechts aan aantal kan hij nog zingen (die uit de jaren zestig), maar hij moet daarbij wel geholpen worden.

Na dat feestje ben ik Oscar wekelijks gaan bezoeken. Ik wilde weten hoe dat zat met zijn geheugen en ging samen met hem op onderzoek uit. Ik componeerde liedjes en liet die dan door Oscar inzingen. Ik had een speciale ruimte geregeld in het verzorgingshuis waar ik opname apparatuur installeerde en maakte zo opnames van de liedjes. Ik maakte demo’s.

Omdat ik hem wekelijks zie valt het mij niet op, maar bekenden die Oscar zo nu en dan bezoeken zijn verbaasd over de vorderingen die hij maakt. Ze zien een heel ander persoon. Waar hij voorheen nauwelijks sprak, praat hij nu ronduit over alles en nog wat. Ook het personeel van het verzorgingstehuis vindt dat. Ze zien een andere Oscar die steeds zelfstandiger wordt en het leven toelacht. Hij heeft nu een leuk leven door de muziek. Dit is natuurlijk ook te danken aan de zorg die hij krijgt van het liefdevolle personeel in het verzorgingstehuis waar Oscar woont. Zij helpen in feite allemaal mee aan dit project door Oscar te ondersteunen hierin en de geluidsopnames mogelijk te maken.

Na twaalf maanden heeft Oscar 22 demo’s ingezongen, bijna genoeg voor 2 albums! Hij treedt regelmatig(er) op en heeft de rolstoel niet meer nodig….

 

 

De omgekeerde toets

Er komt een man aan het loket met een probleem. Je wilt hem graag helpen maar je bent gebonden aan de wet. Het strikt naleven van die wet zou de man echter alleen maar verder in de problemen brengen. Wat kun je in zo’n geval nu het beste doen? De omgekeerde toets helpt!

Integraal werken

De omgekeerde toets is gebaseerd op een heel andere manier van kijken. Een manier die eigenlijk zo vanzelfsprekend is dat je, als je het principe eenmaal doorhebt, denkt: ‘logisch, zo moet het! Zo is de wet bedoeld!’ Een methode ook die een nieuwe betekenis aan het  begrip integraal werken geeft. Want met de omgekeerde toets kies je uit een palet van wettelijke mogelijkheden, dwars door alle domeinen heen, en met maar één doel voor ogen: jouw klant zo goed mogelijk helpen.

Het principe

Het principe van de omgekeerde toets is feitelijk heel eenvoudig. Voor gemeenten vormen wetten als de Participatiewet, de Wmo 2015, de Jeugdwet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening het uitgangspunt voor besluiten. Maar wat als je de zaak nu eens omkeert?

Begin niet bij de letter van de wet, maar bij het doel van de wet. Denk eens mee met de burger over het effect dat hij wil bereiken en kijkt of dit past binnen de doelstelling van de wetten van het sociaal domein. Kijk vervolgens welke wettelijke instrumenten er zijn om dit doel met en voor de burger te realiseren. Daarbij biedt de wet vaak meer mogelijkheden dan wij denken. Als je maar weet aan welke ‘knoppen’ je moet draaien om het gewenste effect te krijgen.

In vier stappen kom je bij een oplossing die werkt!

Het gewenste effect in vier stappen

stap 1: het effect

De eerste vraag die je stelt, is welk effect wil ik bereiken met de burger? Of nog beter: welk effect wil de burger bereiken? Denk met de betrokkene mee over wat hij wil bereiken en leg de afspraken die je gezamenlijk maakt vast, bijvoorbeeld in een plan van aanpak.

stap 2: de grondwaarde

De tweede vraag die je stelt is of het beoogde effect valt onder de grondwaarde van de wet. Met ‘grondwaarde’ bedoelen we de reden dat de wet is geschreven. De artikelen uit die wet zijn de instrumenten waarmee dat doel bereikt kan worden in plaats van een doel op zichzelf! De grondwaarden staan in het schema.

stap 3: is het besluit ethisch te verantwoorden?

De gemaakte afspraken leiden tot een formeel besluit. Bij deze stap wordt de vraag gesteld wat het effect is van het voorgenomen besluit:

  • uitwerking op persoon, gezin en omgeving (wat betekent het gewenste effect voor hen?)
  • mogelijkheden en vaardigheden (wat kan betrokkene?)
  • zuiver in bedoeling (spelen onze eigen normen en waarden een rol?)

stap 4: randvoorwaarden

Bij de laatste stap wordt een formeel besluit genomen op basis van de gemaakte afspraken. Daarvoor is een set instrumenten beschikbaar (lees: wetsartikelen), met:

  • ‘knoppen’ die toegang bieden tot een bepaalde ondersteuning of de toegang juist afsluiten;
  • ‘knoppen’ waaraan gedraaid kan worden om meer of minder ondersteuning te bieden en de afspraken die gemeente en burger maken vast te stellen;
  • een paar basisprincipes die in beton gegoten zijn. Daar is geen afwijking mogelijk.

Afbeelding1 schema

Bart: wanbetaler zorgverzekering

Bart en zijn vrouw Chantal raken beiden hun baan kwijt. Ze verkopen hun huis met een forse restschuld en huren een sociale huurwoning. Uiteindelijk lukt het Chantal als eerste om een nieuwe baan te vinden. Bart kan hier moeilijk mee omgaan en in 2014 verlaat Chantal met beide kinderen de woning. Bart raakt in een diepe depressie, raakt aan de drank en gaat gokken. Daardoor ontstaan er achterstanden in de betaling van de vaste lasten zodat een huisuitzetting onafwendbaar lijkt. Omwille van de kinderen besluit Bart zich te herpakken en meldt hij zich bij het wijkteam. Samen met Bart stelt de wijkcoach een plan op. Uitkeringen en toeslagen worden op orde gebracht, betalingsregelingen worden afgesproken, de stadsbank neemt de schuldsanering ter hand. Bart wordt aangemeld voor een zorgtraject bij een verslavingskliniek en hij begint aan een re-integratietraject. Het vinden van een baan blijkt echter problematisch vanwege zijn drankgebruik. Omdat hij als wanbetaler te boek staat is de aanvullende zorgverzekering beëindigd. En vanuit de basisverzekering krijgt hij geen tandartskosten vergoed.

Oplossing omgekeerde toets

  1. Het effect

We willen bereiken dat Bart een baan vindt en uit de bijstand stroomt. Ook moet hij weer zijn eigen financiën gaan organiseren.

  1. Grondwaarden van de wet

Eén van de grondwaarden van de Participatiewet is het bevorderen van zelfredzaamheid, bij voorkeur via betaald werk.

  1. Ethische aspecten

Het slechte gebit houdt de werkloosheid in stand. Dat is slecht voor zijn eigenwaarde, maar ook voor de gemeentelijke budgetten. Zo doet Bart langer een beroep op bijstand en dat kost veel geld.

Randvoorwaarden

Je kunt ervoor kiezen om dit te betalen vanuit de re-integratiegelden. Het is noodzakelijk om het traject tot een goed einde te brengen. Je kunt dit ook betalen vanuit de bijzondere bijstand. Dat mag niet standaard, maar als sprake is van een bijzondere situatie dan kan het wel. Als goed wordt gemotiveerd dan is er geen reden voor de accountant om de betaling af te keuren. Ook voor schulden mag – als sprake is van dringende redenen – bijstand worden betaald. Je kunt als gemeente in beleidsregels opnemen wat je daaronder verstaat. De CRvB geeft de buitenste grenzen aan (wat is in ieder geval een dringende reden), maar als gemeente kun je daar prima je eigen kleur aan geven. De accountant toets op de gemeentelijke beleidsregel zolang die redelijk is.

Op eigen benen staan

  • Van schaarste overvloed maken

Gemeenten zijn de eerste financiers van zorg die de mogelijkheid hebben om een breder palet aan ondersteuning aan te bieden dan alleen zorg.  Als alle energie gestoken zou worden in het organiseren van echt integrale oplossingen voor problematiek van mensen, dan zal blijken dat er eerder een overschot dan tekort is aan zorgmiddelen.

We plakken te vaak pleisters door het inzetten van zorg in plaats van te zoeken naar fundamentele oplossingen. Vaak blijkt dat wij het als gemeenschap (gemeenten, zorgorganisaties, inwoners) moeilijk vinden om integraal te denken, te organiseren en te handelen. Want dat betekent dat we ongelijke gevallen misschien wel ongelijk gaan behandelen.

Als het gaat om maatwerkroutes op het gebied van inkomensvoorzieningen, toeleiding naar werk of andere voorzieningen, dan vinden we dat vaak ongepast of oneerlijk. Maar wanneer het gaat om de inzet van zorg  dan vinden we deze variatie wel acceptabel. Een voorbeeld.

Bram is 19 jaar en heeft zijn jeugd met zeer beperkt netwerk in een gezinshuis doorgebracht. Hij moet daar nu weg. Bram heeft psychische klachten, heeft geen inkomen en er is geen woning beschikbaar. De gemeente geeft een lichte indicatie beschermd wonen af.  De kosten voor een Beschermd Wonen indicatie kost een gemeente per jaar 39.000 euro. Wanneer een gemeente goede afspraken met de woningcorporatie maakt, zou een studio voor Bram 4.800 euro per jaar gekost hebben. Met inzet van de gemeente (bureau Leerplicht) en met behulp van lichte begeleiding zouden afspraken gemaakt kunnen worden over het behalen van een startkwalificatie en zou Bram begeleid kunnen worden naar werk. De kosten hiervan zijn nog geen 20.000 euro per jaar (inclusief een tijdelijk inkomen/uitkering). In het eerste jaar zou al 14.000 euro bespaard worden. Zodra Bram werk heeft, worden de kosten nog lager. Maar belangrijker dan dat; Bram zou zijn leven aan het inrichten en opbouwen zijn. Hij zou werken aan zijn zelfredzaamheid. Met het bieden van een plek in beschermd wonen wordt weliswaar zijn zorgcontinuïteit gewaarborgd maar niet aan de behoefte voldaan van een jonge vent van 19 jaar die aan het begin staat van zijn zelfstandige leven.

Wat uiteindelijk telt, is maatschappelijk resultaat: daar bevindt zich de overvloed. Als we ons richten op het faciliteren en de ruimte geven aan integraal denken, organiseren,  handelen en rekenen, dan gaan we van schaarste naar overvloed.  Wanneer we er dan ook voor zorgen dat gemeenteraad en inwoners een prominentere plek aan tafel krijgen dan zal de transformatie pas echt een impuls krijgen. Inwoners zullen dan ook niet meer het gevoel hebben dat hen een recht ontnomen is, maar dat de decentralisaties naar de gemeenten hen iets brengt; meer maatwerk en meer mogelijkheden om zelf inspraak te hebben wanneer zij een steun in de rug nodig hebben. Uiteindelijk is dat immers wat telt: het maatschappelijk resultaat voor lokale gemeenschappen.

  • Bron: bewerking van column Bianca den Outer | 6 juni 2017